|
نهجالبلاغه گزیدهای از خطبهها، نامهها و سخنان کوتاه علی ابن ابیطالب است که توسط سید رضی در قرن چهارم ه.ق بر اساس ذوق ادبی خویش از نامهها و خطبههای علی فراهم آوردهاست. از جمله شاخصههای این کتاب، ترجمههای متعدد آن است.[۱] محتویاتساختار[ویرایش]سخنان علی ابن ابیطالب در این کتاب در سه باب آمدهاست:
به دیگر زبانها[ویرایش]فارسی[ویرایش]ترجمههای فراوانی از این کتاب به فارسی در دسترس است که از آن میان میتوان به ترجمههای سید جعفر شهیدی، علی نقی فیضالاسلام،جواد فاضل، محمدتقی جعفری، سید محمدمهدی جعفری، حسینعلی منتظری، حسین انصاریان، محمد دشتی، مصطفی زمانی، علی اصغر فقیهی از نهجالبلاغه اشاره کرد. نهجالبلاغه منظوم (خطبهها) بهاهتمام علی توکلی گنابادی مهمترین اثر منظوم فارسی بر اساس نهجالبلاغه است. روسی[ویرایش]ترجمهٔ روسی نهجالبلاغه: عبدالکریم تاراس چرنینکو[۲] گرجی[ویرایش]برای اولین بار، امامقلی باتوانی نویسنده و مترجم گرجی - ایرانی که پیش از این قرآن را نیز به زبان گرجی ترجمه کرده بود، نهجالبلاغه را نیز به زبان گرجی ترجمه نمود.[۳] شروح نهجالبلاغه[ویرایش]علامه امینی در جلد چهارم کتاب الغدیر، ۸۱ شرح نهجالبلاغه را معرفی کردهاست.[۴] معروفترین شروح نهجالبلاغه شرح نهجالبلاغه ابن ابیالحدید معتزلی بغدادی، شرح ابن میثم بحرانی، شرح خوئی و از معاصران، ترجمه و تفسیر نهجالبلاغه اثر شیخ محمدتقی جعفری و شرح نهجالبلاغه تألیف شیخ محمدتقی شوشتری، را میتوان نام برد. مآخذ و مدارک نهجالبلاغه[ویرایش]نخستین گردآورنده کلمات قصار علی ابوعثمان عمرو بن بحر جاحظ صاحب (بیان و تبیین) درگذشتهٔ ۲۵۵ ه.ق میباشد. وی وی صد کلمه از کلمات قصار امیرالمؤمنین را انتخاب کرده و آن را (مطلوب کل طالب من کلام امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب) نامیدهاست. تاریخنگاران و حدیثدانان دیگری نیز به گردآوری سخنان و اندرزهای علی اقدام کردهاند، برای نمونه قاضی محمد بن سلامه معروف به قضاعی درگذشتهٔ ۴۰۵ قمری مجموعهای از سخنان امیرالمؤمنین علی را به نام «دستور معالم الحکم و مأثور مکارم الشیم» گردآوری کردهاست.[۵] به زبان فارسی نیز به نام «قانون» چاپ شدهاست.[۶] بسیاری از خطبهها و نامههای نهجالبلاغه پیش از آن در کتاب «الغارات» تألیف ابواسحاق ثقفی کوفی، از دانشمندان قرن سوم (متوفی ۲۸۳ ه. ق) آمدهاست.[۷] همچنین بخش بزرگی از خطبههای توحیدی نهجالبلاغه در کتابهایی که یک قرن پیش از نهجالبلاغه تألیف شده، نظیر کتاب «الکافی» شیخ کلینی و «کتاب التوحید» شیخ صدوق آمدهاست. علی بن حسین مسعودی مورخ بزرگ که تقریباً صد سال پیش از سید رضی میزیستهاست (اواخر قرن سوم و اوایل قرن چهارم قمری) در جلد دوم کتاب معروف خود «مروج الذهب» مینویسد: «آنچه مردم از خطابههای علی در مقامات و حوادث مختلف حفظ کردهاند، بالغ بر چهارصد و هشتاد و اندی میشود. علی آن خطابهها را بالبداهه و بدون یادداشت و پیشنویس بیان و انشا میکرد و مردم هم الفاظ آن را میگرفتند و عملاً نیز از آن بهرهمند میشدند.» گواهی دانشمند متتبعی مانند مسعودی میرساند که خطابههای علی فراوان بودهاست که سید رضی از این میان در نهجالبلاغه تنها ۲۳۹ خطبه را نقل کرده، که جنبه ادبی قویتری را به انتخاب و تشخیص او داشتهاست. کتابهای تحقیقی بسیار کاملی در مورد اسناد و مدارک نهجالبلاغه انتشار یافته که از جمله مهمترین آنها سه کتاب «روات و محدثین نهجالبلاغه» تألیف محمد دشتی و همکاران، «استناد نهجالبلاغه» تألیف امتیاز علی خان عرشی و ترجمه آیتاللهزاده شیرازی و «مصادر نهجالبلاغه» تألیف سید عبدالزهرا حسینی است. تمجید از نهجالبلاغه[ویرایش]بسیاری از ادیبان برزگ عرب از جمله عبدالحمید کاتب (قرن دوم)، جاحظ (قرن سوم)، قدامة بن جعفر (قرن چهارم)، ابن ابی الحدید (قرن ششم) و خلیل بن احمد فراهیدی (قرن هشتم) فصاحت نهجالبلاغه را ستودهاند. از جمله جاحظ در کتاب خود البیان والتبیین —که به گفتهٔ ابن خلدون یکی از ارکان چهارگانهٔ ادب محسوب میشود[۸] اشخاص در نهجالبلاغه[ویرایش]عیسی[ویرایش]در نهجالبلاغه عیسی بن مریم پیامبر مسیحیان با ویژگی ساده زیستی، قناعت و دنیاگریزی یاد شدهاست. در خطبه ۱۵۹ نهج البلاغه مسیح این گونه توصیف شدهاست:[۹][۱۰] موسی[ویرایش]در نهجالبلاغه از موسی بن عمران چندین بار یاد شدهاست. در خطبهای، علی بن ابی طالب برای بیان موضوعی، موسی را مثال میآورد و در خطبهای دیگر از موسی به عنوان مقتدای انسانها یاد میکند.
در خطبه چهارم این کتاب، علی بن ابی طالب برای بیان موضوعی، موسی را مثال میآورد.[۱۱]
در این خطبه این موضوع که موسی با خدا (مستقیم) سخن میگفت، یادآوری شدهاست.[۱۲]
در این خطبه، علی بن ابی طالب از سادگی و فروتنی موسی در مقابل فرعون میگوید. [۱۳]
این سخن دربارهٔ مکالمه علی بن ابی طالب و برخی مردم یهود است.[۱۴] طلحه و زبیر[ویرایش]
+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و نهم شهریور ۱۳۹۷ساعت 22:11 توسط حسن
|
|
|
